HnamTenau tiih Hmuhsuam awnak pawl hi Bansan a cu zo

Kan dung thla 1-2 liam zo ah Rangoon um India mino pawl in kala ti`n ko an duh lo nak lang terin online campaign an tuah.

Rak lungkim pitu an um bangin kala cu kala an si ko rak titu khal an um thotho. Hmin timi hi identity pakhat a si ve ruangah kan duhlo an ti hnuhnu cun ko lo mei ding ti`n ka ruat.

Tuhlan ihsin Zo lei mi pawl ih ṭong cu ‘Pacipaca’ ṭong ti`n kan ti ṭheu. Cucu Latu kan si mi a theilotu pawl ih ko dan ding a si. Himi thu ah kei mah rorin ka tong mi, ka hmu mi le ka theih mi mallai ka sim duh. Huat mi le remawlonak nei ruangih ka ngan mi a si lo. Ka thinlung sung ih um mi ka sim duh sawn mi a si.

Zo
1952 kum, Saikah Khua ih Zomi Baptist Convention ZBC (atu CBC) an rak din ṭum ah, Tlantlang ih Rev. pakhat cun “Zo timi hmin cu Thantlang peng ih um miphun niam pawl an ko nak a si ruangah Zomi tiah hmin pek lo ding” ti`n a sim dah mi cu ca sung khalah khum in a um.

1996 Kalay university ka kai lai ah Lautu, Mara, Zophei tlawngta thar pawl hmuahnak kan nei ṭum ah Upa pakhat cun “Hakha kan thleng tikah nan nih Zo sia pawl in ti ih in thawi, in vuak ṭheu tin a rak sim dah.”

Falam ih ka rak um lai ah Pitar pakhat in thu in ruah ih, thusutnak ka nei tinten “nan nih Zo pawl cu” tin a nawlh sal cingcing. Kei khalin Zo timi ṭongkam a hmang tamtuk ruang ah “ka pi, Zo lei tiih na sim rero mi cu a san na thei maw?” tiah ka sut tikah ‘ka thei lo’ ti`n in let. Asan theilo cingin mi ṭongdan vekin a rak sim ve men mi kha a rak si. Cumicu, Hakha le Thantlang peng um pawl ih in ko dan a rak theive ruangah “nan nih Zo lei” tin in rak ko ve men mi a si ticu a lang fiang.

Pacipaca
Falam ka um lai ah Lautu ṭong hi Pacipaca tin an ko ṭheu. Laizo ṭong hmang lo mi, Falam tlang ṭong, ṭong lo mi pawl khalin “nan ṭong cu vate ṭong a bang” in ti. Kei khalin “phunhnam dang, ṭong na theih dah lo mi hmuahhmuah cu Pacipaca na ti ṭheh ding maw si” tin ka sut tikah ṭong ding a thei lo. Capohnak men a si tin cu a ṭong ko nan, nehnor zawngin a ṭong mi a si.

Keimah pum pak
Karen nupi ka nei ih kan nu cun Zo in ti dah lo. Pacipaca tinkhal in ko dah lo ih ka si nak te in theithaim tin ka ruat. Fapa ka neih ih Sean Min Vanauthang tiah a hmin ka sak. Lautu ṭong in cu Sean Min Vawothaw ti a si. Thleng a ṭulsaal ding maw ti cu ka thei lo. Kan ṭong pawl khal hi ṭawmaw theih mi a tamzet ding ka zum.

Lautu identity
Miphun pakhat kan si ve ih umnakding khua khal kan nei ve ruangah Lautu ti cu Lautu tin ko ding a si ko. Lautu ṭong kha LautuṬong tin ko ding a si ko. Lautu umnak pawl kan sim tikah Lautu ram, Lautu leilung tin tiding a si. Upat zah tonaw in a si mi cu a sidan vekin tuah/sim ding a si. Kawl le hnamdang/ramdang pawl in zingsiarlo le in nautat mi kan duhlo vekin kan mah le kan mah khal ziangsiar lo le nautat awding a si lo.

Netnak
Kan pu kan pa san ah hmuhsuam phun in Zo sia, pacipaca in ti ṭheu mi cu kan nih santhar nonawn pawl in ban san ding a si thlang. Kan hmin khal a si lo. Kan ṭong khal a si lo.

Curuangah duhdawtmi U le nau pawl, ka sim duh mi cu kan nih Lautu pawl hi Hakha, Thantlang, Matupi le Ann peng ih khuasa mi kan si. Nan unau vekin in zohkhen uhla in duhdawt ko uh ti`n thieter phah in, ka sim sual mi um pang si le in ngaithiam hram uh tiah zangfah ka lo dil a si.

Salai Aung Myint

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *